Waarom woorden levens redden

Je staat in een slaapkamer. Het slachtoffer ligt op bed, de partner in paniek. Je weet “een harde ondergrond is beter voor de compressies”:. Maar je staat er alleen voor en de patiënt is zwaar. Wat doe je? Trek je iemand met alle macht op de grond, of start je direct?

In de richtlijn staat een zin die precies dit dilemma raakt: “Verplaatsen naar een harde ondergrond heeft geen prioriteit.” Hoe ervaar ik dit als instructeur in mijn cursussen? Daar hoor ik cursisten vaak zeggen: “Dat lukt toch nooit,” of “Wat een onzin, we leerden altijd dat de grond heilig was.” 

Als instructeurs is het onze taak om hier de vertaalslag te maken. Want de weerstand die we voelen in de cursus, gaat zelden over de inhoud. Het gaat over de verandering.

De wortels van weerstand

Weerstand is vaak geen inhoudelijk bezwaar, maar een emotionele reactie. Het is voor een hulpverlener moeilijk om los te laten wat jarenlang de gouden standaard was. “Hebben ze bij de Nederlandse Reanimatie Raad niets beters te doen?” is een vraag die voortkomt uit die ongemakkelijke groeipijn.

Ray Klaassen schreef het al in zijn boek Groeipijn: groeien doe je alleen buiten je comfortzone. De verandering op zich is het probleem niet, maar de manier waarop we ermee omgaan. Hier ligt onze cruciale rol als instructeur. Wij horen de ‘dwarsliggers’ te zijn; de professionals die de cursist uit die comfortzone halen zodat ze kunnen groeien.

De denkfout: Is ‘geen prioriteit’ hetzelfde als ‘niet belangrijk’?

Hier komt de kracht van tekstuele accuratesse om de hoek kijken. De grootste fout die we kunnen maken, is suggereren dat een harde ondergrond geen meerwaarde meer heeft. Dat heeft het namelijk wel: een vloer levert nog steeds kwalitatief betere compressies op dan een matras.

Maar in deze setting is tijd onze grootste vijand. Elke seconde die je verliest aan slepen en sjorren, is een seconde waarin er geen bloed naar de hersenen stroomt. De overlevingskans daalt per seconde.

Daarom is de nuance essentieel:

• Ben je met voldoende hulpverleners en kun je iemand in één vloeiende beweging makkelijk op de grond leggen? Doen. Dat komt de kwaliteit ten goede.
• Sta je er alleen voor? Dan heeft verplaatsen geen prioriteit. We starten direct. Ja, we moeten harder duwen en harder werken, maar er wordt wel direct bloed rondgepompt. Dat is het verschil tussen ‘geen prioriteit’ en ‘geen meerwaarde’